به گزارش پرشین فارکس به نقل از رویترز، دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز جمعه تحریم‌هایی را علیه دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) اعمال کرد؛ اقدامی که تنها چند ساعت پس از اعطای جایزه صلح نوبل به یکی از قضات پیشین این دادگاه انجام شد.
دیوان کیفری بین‌المللی این اقدام را «حمله به حاکمیت قانون و پایه‌های نظم حقوقی بین‌المللی» خواند و از ۱۲۵ کشور عضو خود خواست برای دفاع از این نهاد اقدام کنند.
این دادگاه در بیانیه‌ای اعلام کرد:
«سرنوشت دیوان تنها به خود آن وابسته نیست، بلکه در دستان کشورهایی است که آن را ایجاد کرده‌اند. این موضوع فقط دفاع از یک نهاد نیست، بلکه حفاظت از نظم بین‌المللی مبتنی بر حاکمیت قانون است.»
تحریم‌های گسترده‌تر آمریکا علیه دیوان کیفری بین‌المللی
دولت ترامپ مدت‌هاست موضعی منفی نسبت به دیوان کیفری بین‌المللی دارد؛ نهادی که در سال ۲۰۰۲ برای رسیدگی به جنایت‌های جنگی، جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی تأسیس شد.
آمریکا پیش از این نیز برخی دادستان‌ها و قضات این دادگاه را تحریم کرده بود، اما اقدام جدید دامنه گسترده‌تری دارد و می‌تواند شرکت‌هایی را که به دیوان خدمات ارائه می‌کنند نیز تحت تأثیر قرار دهد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اعلام کرد:
«رئیس‌جمهور ترامپ هرگز اجازه نخواهد داد دیوان کیفری بین‌المللی آمریکایی‌ها را محاکمه کند. به همین دلیل، ایالات متحده امروز این دادگاه را تحریم می‌کند.»
وی افزود این تحریم‌ها با هدف محدود کردن منابع مالی و فعالیت‌های دیوان اعمال شده‌اند.
واکنش دیوان و کشورهای اروپایی
وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد این تحریم‌ها ابتدا با یک دوره شش‌ماهه فرصت اجرایی همراه هستند و برخی معافیت‌ها برای خدماتی مانند ارتباطات، نرم‌افزار، پرداخت حقوق بازنشستگی و امور مربوط به بازداشت‌شدگان در نظر گرفته شده است.
اتحادیه اروپا نسبت به این اقدام واکنش نشان داد. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اعلام کرد دوره شش‌ماهه فرصتی برای گفت‌وگو فراهم می‌کند، اما این اتحادیه گزینه‌هایی برای ادامه فعالیت دیوان در اختیار دارد.
بلژیک نیز خواستار فعال شدن سازوکارهای حمایتی اتحادیه اروپا برای محافظت از دیوان شد.
دلیل اختلاف آمریکا با دیوان کیفری بین‌المللی
واشنگتن از صدور حکم‌های بازداشت دیوان علیه برخی مقام‌های اسرائیلی، از جمله بنیامین نتانیاهو، و همچنین تحقیقات درباره اقدامات نیروهای آمریکایی در افغانستان انتقاد کرده است.
بااین‌حال، مقامات دیوان اعلام کرده‌اند تحقیقات و فعالیت‌های قضایی این نهاد ادامه خواهد یافت.
دیوان کیفری بین‌المللی تاکنون حکم بازداشت بیش از ۷۰ نفر را صادر کرده که شامل رهبران سیاسی و چهره‌های مهم در درگیری‌های جهانی است.
از جمله افراد تحت پیگرد این دادگاه می‌توان به:
- بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل
- ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه
- عمر البشیر، رئیس‌جمهور پیشین سودان
- معمر قذافی، رهبر پیشین لیبی
اشاره کرد.
هم‌زمانی تحریم‌ها با اعطای جایزه صلح نوبل
چند ساعت پیش از اعلام تحریم‌های آمریکا، کمیته نوبل جایزه صلح سال جاری را به ناوانتم پیلای (Navi Pillay)، حقوقدان اهل آفریقای جنوبی و قاضی پیشین شعبه تجدیدنظر دیوان کیفری بین‌المللی، اهدا کرد.
کمیته نوبل اعلام کرد این جایزه در حمایت از دادگاه‌های بین‌المللی در زمانی اعطا شده است که «قضات و نهادهای حقوق بین‌الملل تحت حملات سیاسی قرار دارند.»
این کمیته تأکید کرد:
«وجود یک نظام حقوقی بین‌المللی که در آن جنایتکاران جنگی پاسخگو باشند و قربانیان به عدالت دست یابند، پیش‌شرط ایجاد جهانی صلح‌آمیز است.»