سهام مرتبط با هوش مصنوعی روز پنجشنبه سقوط شدیدی را تجربه کردند، اما وضعیت بخش بزرگی از بازار سهام به این اندازه بحرانی نبود.
شاخص S&P 500 بیش از ۴ درصد افت کرد و بدترین روز خود را از زمان ریزش ناشی از تعرفه‌ها در آوریل ۲۰۲۵ پشت سر گذاشت. در یک جلسه معاملاتی، حدود ۳ تریلیون دلار از ارزش بازار سهام از بین رفت.
سهام تراشه‌سازان در مرکز فشار فروش
شرکت‌های تولیدکننده تراشه بیشترین آسیب را دیدند. شاخص نیمه‌رسانای فیلادلفیا PHLX Semiconductor یا SOX با سقوط ۱۲ درصدی، بدترین عملکرد روزانه خود را از مارس ۲۰۲۰ ثبت کرد.
سهام انویدیا (NVDA) نیز ۹ درصد کاهش یافت؛ شدیدترین افت روزانه این سهم از زمان نگرانی‌های ناشی از ظهور دیپ‌سیک در ژانویه ۲۰۲۵
جرقه این موج فروش از واشنگتن زده شد. دموکرات‌ها در انتخابات این هفته کنترل کنگره را به دست گرفتند و نامزدهای هر دو حزب نیز در کارزارهای انتخاباتی خود با توسعه مراکز داده هوش مصنوعی مخالفت کرده بودند؛ همان تأسیسات عظیمی که محل استفاده از این تراشه‌ها هستند.
سرمایه‌گذاران نگران‌اند مقررات جدید، رونق ساخت مراکز داده را کند کند؛ رونقی که پیش‌تر قیمت سهام تراشه‌سازان را به رکوردهای تازه رسانده بود.
چرا افت شاخص‌ها وضعیت همه سهام را نشان نمی‌دهد؟
با کنار گذاشتن سهام هوش مصنوعی از تصویر کلی، شرایط بازار آرام‌تر به نظر می‌رسد.
نمودار فاصله از رکورد تا روز جمعه: سهام تراشه‌سازان ۳۶ درصد، انویدیا ۲۱ درصد، نزدک ۱۰ درصد، S&P 500 حدود ۵ درصد و سهم معمول در این شاخص حدود ۳ درصد پایین‌تر از سقف قرار دارند. منبع: یاهو فایننس
شاخص S&P 500 تنها حدود ۵ درصد پایین‌تر از رکورد اکتبر قرار دارد و همچنان از ابتدای سال نزدیک به ۸ درصد رشد کرده است. در مقابل، سهم معمول در این شاخص حدود ۳ درصد با سقف خود فاصله دارد و بیش از نیمی از سهام عضو S&P 500 در طول هفته بازدهی مثبت داشته‌اند.
علت این تفاوت، نحوه وزن‌دهی شاخص است. در S&P 500، شرکت‌های بزرگ‌تر تأثیر بیشتری بر حرکت شاخص دارند. طبق محاسبات یاهو فایننس، تراشه‌سازان به‌تنهایی حدود ۱۴ درصد از وزن شاخص را تشکیل می‌دهند. بنابراین، سقوط آن‌ها می‌تواند کل شاخص را پایین بکشد، حتی زمانی که سهام بسیاری از شرکت‌های دیگر نسبتاً باثبات هستند.
تأثیر ریزش بازار بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری
تا این مرحله، زیان یک سبد معمول سرمایه‌گذاری نسبتاً محدود بوده است. برای مثال، ارزش هر ۱۰۰۰ دلار سرمایه‌گذاری در صندوق شاخصی S&P 500 در سقف بازار روز ۶ اکتبر، اکنون حدود ۹۵۰ دلار است. با وجود این عقب‌نشینی، بازده شاخص از ابتدای سال همچنان نزدیک به ۸ درصد باقی مانده است.
سرمایه‌گذاران صندوق‌های بازنشستگی با تاریخ هدف، که ترکیبی از سهام و اوراق قرضه نگهداری می‌کنند، روز پنجشنبه افت کمتری را تجربه کردند. صندوق Vanguard Target Retirement 2035 با نماد VTTHX کمتر از ۳ درصد کاهش یافت، درحالی‌که افت S&P 500 بیش از ۴ درصد بود.
روز جمعه، بازار سهام با پیشتازی تراشه‌سازان بخشی از افت خود را جبران کرد. این بازگشت پس از انتشار گزارش قدرتمند اشتغال آمریکا رخ داد: کارفرمایان در ماه اکتبر ۱۶۵ هزار شغل ایجاد کردند؛ بیش از دو برابر پیش‌بینی حدود ۷۰ هزارنفری اقتصاددانان.
ریسک هوش مصنوعی در صندوق‌های شاخصی S&P 500
یک روز مثبت به معنای پایان خطر نیست. ساختار بازار که این هفته باعث شد افت بسیاری از سبدها محدود بماند، در صورت تشدید فروش می‌تواند نتیجه متفاوتی داشته باشد.
شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی سهم بزرگی از S&P 500 را تشکیل می‌دهند و بخش مهمی از رشد بازار در سال‌های اخیر را رقم زده‌اند. اگر ریزش این سهام عمیق‌تر شود، صندوق‌های دنبال‌کننده شاخص S&P 500 نیز فشار بیشتری را احساس خواهند کرد.
ریچ برنستین، مدیر جهانی سرمایه‌گذاری کلان و سفارشی در Janus Henderson Investors، روند صعودی سهام هوش مصنوعی را به شخصیت کارتونی «وایل ای. کایوت» تشبیه کرد؛ شخصیتی که هنگام تعقیب رودرانر از لبه پرتگاه عبور می‌کند و تازه پس از آن متوجه می‌شود زیر پایش خالی است.
او روز پنجشنبه در برنامه «Market Domination» یاهو فایننس گفت:
«با تمام سرعت می‌دوید، بعد متوجه می‌شوید دیگر چیزی زیر پایتان نیست و به ته دره سقوط می‌کنید. این همان سرمایه‌گذاری مومنتوم است.»