نزدک (به انگلیسی: Nasdaq Stock Market) یکی از بزرگترین و شناختهشدهترین بازارهای بورس ایالات متحده و جهان است که بسیاری از شرکتهای بزرگ فناوری، ارتباطات، خدمات مصرفی و صنایع نوآور در آن پذیرفته شدهاند.
Nasdaq فعالیت خود را در ۸ فوریه ۱۹۷۱ آغاز کرد و به عنوان نخستین سیستم کاملاً الکترونیکی اعلام قیمت سهام در جهان شناخته میشود. استفاده گسترده نزدک از فناوری معاملات الکترونیکی، نقش مهمی در تحول ساختار بازارهای سرمایه داشت.
مهمترین فعالیتهای بورس نزدک عبارتند از:
- پذیرش سهام شرکتها
- انجام عرضه اولیه سهام یا IPO
- فراهم کردن بستر خرید و فروش سهام
- ارائه اطلاعات و دادههای بازار
- مدیریت شاخصهای بورسی
- فراهم کردن زیرساخت معاملات الکترونیکی
- نظارت بر رعایت استانداردهای پذیرش شرکتها
- ارائه خدمات بازار سرمایه به شرکتها و سرمایهگذاران
نزدک به دلیل حضور گسترده شرکتهای فناوری، معمولاً یکی از مهمترین بازارها برای بررسی وضعیت سهام شرکتهای رشدمحور و تکنولوژی محسوب میشود.
تاریخچه بورس نزدک
Nasdaq در سال ۱۹۷۱ توسط National Association of Securities Dealers یا NASD راهاندازی شد.
هدف اولیه آن استفاده از فناوری رایانهای برای نمایش و انتقال اطلاعات قیمت سهام بود؛ موضوعی که در آن زمان تحول بزرگی در بازار سرمایه محسوب میشد.
نزدک بعدها ساختار خود را توسعه داد و در سالهای بعد به یک بورس اوراق بهادار مستقل تبدیل شد. Nasdaq Stock Market از سال ۲۰۰۷ به طور کامل به عنوان یک بورس ملی ثبتشده و مستقل فعالیت کرده است.
بازارهای مختلف بورس نزدک
شرکتهایی که قصد پذیرش سهام خود در Nasdaq را دارند باید شرایط مالی، نقدشوندگی و حاکمیت شرکتی مشخصی را رعایت کنند.
بورس نزدک سه سطح اصلی برای پذیرش شرکتها دارد:
- Nasdaq Global Select Market
- Nasdaq Global Market
- Nasdaq Capital Market
هر یک از این بازارها استانداردهای پذیرش متفاوتی دارند و شرکت باید شرایط مربوط به همان بازار را رعایت کند.
Global Select Market معمولاً استانداردهای مالی و نقدشوندگی سختگیرانهتری دارد، در حالی که Capital Market میتواند برای شرکتهای کوچکتر مناسبتر باشد.
شاخص Nasdaq Composite چیست؟
Nasdaq Composite Index یکی از معروفترین شاخصهای بازار سهام آمریکا است.
این شاخص با نماد COMP شناخته میشود و عملکرد مجموعه گستردهای از سهام پذیرفتهشده در Nasdaq را دنبال میکند.
به دلیل تعداد زیاد شرکتهای فناوری حاضر در نزدک، Nasdaq Composite معمولاً حساسیت بالایی نسبت به عملکرد بخش فناوری و شرکتهای رشدمحور دارد.
حرکت این شاخص توسط معاملهگران برای بررسی وضعیت کلی بازار نزدک مورد توجه قرار میگیرد.
شاخص Nasdaq-100 چیست؟
Nasdaq-100 Index یا NDX یکی دیگر از شاخصهای بسیار مهم نزدک است.
این شاخص شامل ۱۰۰ شرکت بزرگ غیرمالی پذیرفتهشده در بورس نزدک است و یکی از مهمترین معیارهای عملکرد شرکتهای بزرگ رشدمحور و فناوری آمریکا محسوب میشود.
Nasdaq-100 در سال ۱۹۸۵ راهاندازی شد و وزن شرکتهای موجود در آن بر اساس روش اصلاحشده ارزش بازار محاسبه میشود.
بخشهای مهم این شاخص شامل:
- فناوری
- خدمات مصرفی
- ارتباطات
- سلامت
- صنایع
هستند.
شرکتهای مالی در Nasdaq-100 حضور ندارند.
تفاوت Nasdaq Composite و Nasdaq-100 چیست؟
یکی از اشتباهات رایج، یکسان در نظر گرفتن Nasdaq Composite و Nasdaq-100 است.
Nasdaq Composite شاخص گستردهتری است و بخش بزرگی از سهام پذیرفتهشده در بورس نزدک را پوشش میدهد.
در مقابل، Nasdaq-100 تنها ۱۰۰ شرکت بزرگ غیرمالی پذیرفتهشده در نزدک را شامل میشود.
بنابراین:
- Nasdaq Composite → نمای گستردهتر از بازار نزدک
- Nasdaq-100 → تمرکز بر ۱۰۰ شرکت بزرگ غیرمالی
هر دو شاخص برای تحلیل بازار مهم هستند، اما ساختار و روش انتخاب شرکتهای آنها متفاوت است.
چه شرکتهایی در بورس نزدک حضور دارند؟
Nasdaq به دلیل حضور تعداد زیادی از بزرگترین شرکتهای فناوری جهان شناخته میشود.
شرکتهای فعال در این بورس در حوزههایی مانند:
- فناوری اطلاعات
- هوش مصنوعی
- نیمهرساناها
- نرمافزار
- تجارت الکترونیک
- ارتباطات
- زیستفناوری
- سلامت
- کالاها و خدمات مصرفی
فعالیت دارند.
همین تمرکز بالای شرکتهای نوآور باعث شده عملکرد Nasdaq و بهویژه Nasdaq-100 ارتباط زیادی با وضعیت صنعت فناوری آمریکا داشته باشد.
ساعات معاملات بورس نزدک
ساعات اصلی معاملات بورس Nasdaq از دوشنبه تا جمعه، از ساعت:
۹:۳۰ صبح تا ۴ بعدازظهر به وقت شرقی آمریکا (ET)
است.
معاملات خارج از ساعات اصلی نیز وجود دارند:
- Pre-Market: از ساعت ۴ صبح تا ۹:۳۰ صبح
- After-Hours: از ساعت ۴ بعدازظهر تا ۸ شب
معاملات خارج از ساعات رسمی معمولاً نقدشوندگی کمتری دارند و ممکن است نوسانات قیمت در آنها بیشتر باشد.
چه عواملی بر شاخص نزدک تاثیر میگذارند؟
شاخصهای Nasdaq تحت تأثیر عوامل مختلف اقتصادی و مالی قرار دارند.
مهمترین آنها عبارتند از:
- نرخ بهره فدرال رزرو
- تورم آمریکا
- بازده اوراق خزانهداری
- رشد اقتصادی آمریکا
- گزارش اشتغال
- نتایج مالی شرکتها
- رشد درآمد شرکتهای فناوری
- انتظارات سرمایهگذاران
- تحولات صنعت فناوری
به دلیل حضور پررنگ شرکتهای رشدمحور در Nasdaq، تغییر نرخ بهره معمولاً اهمیت ویژهای برای این بازار دارد.
تاثیر نرخ بهره فدرال رزرو بر نزدک
افزایش نرخ بهره میتواند هزینه تأمین مالی شرکتها را افزایش داده و ارزش فعلی سودهای آینده آنها را کاهش دهد.
این موضوع معمولاً برای شرکتهای رشدمحور و فناوری اهمیت بیشتری دارد و به همین دلیل Nasdaq میتواند نسبت به تغییر انتظارات نرخ بهره حساس باشد.
در مقابل، کاهش نرخ بهره یا افزایش انتظار برای سیاست پولی انبساطی میتواند در برخی شرایط از سهام فناوری و شاخص Nasdaq حمایت کند.
البته جهت بازار به مجموعهای از عوامل اقتصادی و گزارشهای مالی شرکتها وابسته است و نرخ بهره تنها عامل مؤثر نیست.
اهمیت بورس نزدک برای سرمایهگذاران
Nasdaq یکی از مهمترین بازارهای سرمایه جهان است و عملکرد آن میتواند تصویری از وضعیت شرکتهای فناوری و رشد آمریکا ارائه دهد.
سرمایهگذاران برای بررسی این بازار معمولاً موارد زیر را دنبال میکنند:
- Nasdaq Composite
- Nasdaq-100
- گزارش درآمد شرکتها
- تصمیمات فدرال رزرو
- تورم آمریکا
- بازده اوراق خزانهداری
- دادههای اشتغال
- وضعیت صنعت فناوری
شاخص Nasdaq-100 همچنین مبنای بسیاری از صندوقها و محصولات سرمایهگذاری در سراسر جهان است. Nasdaq اعلام کرده که تا پایان ژوئن ۲۰۲۶ بیش از ۱.۷ تریلیون دلار سرمایهگذاری جهانی به محصولاتی مرتبط با این شاخص متصل بوده است.
