پشت پرده تورم آمریکا: فشار هزینه‌ها تا سال ۲۰۲۷ ادامه دارد؟ قیمت نفت برنت از اواسط اکتبر، با افزایش امیدها به پایان جنگ ایران، حدود یک‌سوم کاهش یافته است؛ اما هزینه گازوئیل، حمل‌ونقل و کود شیمیایی به همان اندازه پایین نیامده است. این هزینه‌ها به‌تدریج تا سال ۲۰۲۷ به قیمت‌های مصرف‌کننده در آمریکا منتقل می‌شوند و ممکن است حتی پس از ارزان‌شدن بنزین، تورم را بالا نگه دارند.
قیمت‌ها در بخش‌های غیرسوختی اقتصاد آمریکا سریع‌تر از دوره پیش از جنگ افزایش می‌یابند. طبق تحلیل این گزارش، کاهش قیمت نفت خام به‌تنهایی این روند را متوقف نمی‌کند؛ زیرا هزینه‌های جنگ از صورتحساب سوخت فراتر رفته و به سایر بخش‌های اقتصاد منتقل شده‌اند.
این فشار قیمتی در سه مرحله ظاهر شده است: مرحله نخست، افزایش قیمت بنزین بود که ارتباط مستقیمی با نفت خام دارد. مرحله دوم اکنون در هزینه حمل بار با کامیون، بلیت هواپیما و صورتحساب رستوران‌ها دیده می‌شود. مرحله سوم نیز از مسیر کود شیمیایی و برداشت محصولات کشاورزی سال ۲۰۲۷ در راه است.
گزارش CPI آمریکا چه تصویری از تورم نشان می‌دهد؟
شاخص قیمت مصرف‌کننده آمریکا (CPI) در اکتبر ۰٫۴ درصد افزایش یافت؛ بالاتر از پیش‌بینی ۰٫۳ درصدی بازار. تورم هسته، که مواد غذایی و انرژی را کنار می‌گذارد، نیز برای سومین ماه متوالی ۰٫۳ درصد رشد ماهانه ثبت کرد.
در همین حال، نفت برنت با مطرح‌شدن احتمال توافق برای پایان جنگ، به پایین‌ترین قیمت از ماه اوت رسیده است. بااین‌حال، اداره آمار کار آمریکا (BLS) نتوانست نرخ تورم سالانه را برای بیشتر اجزای شاخص منتشر کند؛ زیرا در جریان تعطیلی دولت در اکتبر ۲۰۲۵، داده‌های قیمت را جمع‌آوری نکرده بود.
بنزین یکی از معدود گروه‌هایی است که همچنان آمار سالانه دارد و افزایش ۳۷٫۴ درصدی قیمت را نشان می‌دهد.
برآوردهای ساده برای پرکردن این خلأ آماری، تورم سالانه کل را در محدوده ۳٫۹ تا ۴ درصد و تورم هسته را بین ۲٫۶ تا ۲٫۸ درصد قرار می‌دهند. این ارقام برآوردی‌اند؛ درحالی‌که در فوریه، آخرین ماه پیش از جنگ، نرخ‌های ثبت‌شده به‌ترتیب ۲٫۴ و ۲٫۵ درصد بودند.
شتاب تورم هسته بیشتر از چیزی است که آمار سالانه نشان می‌دهد
ارقام سالانه با تأخیر، افزایش سرعت تورم هسته را منعکس می‌کنند. در سه ماه منتهی به اکتبر، تورم هسته با نرخ سالانه‌شده حدود ۳٫۸ درصد رشد کرده است؛ در مقایسه با نرخ ۲٫۷ درصدی در بازه شش‌ماهه. رشد سالانه‌شده قیمت خدمات غیرانرژی نیز به ۴٫۲ درصد رسیده است.
از آنجا که تورم هسته سوخت را در بر نمی‌گیرد، این افزایش در تحلیل گزارش نشانه انتقال هزینه‌های جنگ به سایر کالاها و خدمات است. تعرفه‌های وارداتی نیز در این روند نقش دارند.
شاخص تورمی مورد توجه فدرال رزرو نیز تصویر مشابهی ارائه می‌دهد. شاخص قیمت هزینه‌های مصرف شخصی هسته (Core PCE) در دوازده ماه منتهی به سپتامبر ۳٫۱ درصد افزایش یافته؛ حدود نیم واحد درصد بالاتر از تورم هسته CPI.
کریستوفر والر، عضو هیئت‌مدیره فدرال رزرو، روز سه‌شنبه در لندن گفت قیمت بیش از ۷۰ درصد گروه‌های خدماتی این شاخص با نرخ ۳ درصد یا بیشتر افزایش می‌یابد. اگر تورم هسته CPI همچنان ماهانه ۰٫۳ درصد رشد کند، نرخ سالانه آن ممکن است تا اواسط ۲۰۲۷ به حدود ۳٫۶ درصد برسد.
کاهش قیمت بنزین چگونه تورم کل را پایین می‌آورد؟
بنزین حدود ۴ درصد از وزن شاخص CPI را تشکیل می‌دهد. طبق داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، میانگین قیمت بنزین از ۲٫۸۷ دلار برای هر گالن در اوایل فوریه به ۴٫۱۵ دلار در هفته دوم نوامبر رسیده بود. اکنون قیمت در مسیر کاهش به زیر ۴ دلار برای نخستین بار از ماه ژوئیه قرار دارد.
آمار رسمی اکتبر برای افت معمول قیمت بنزین در پاییز تعدیل می‌شود. به همین دلیل، شاخص تعدیل‌شده افزایش ۱ درصدی را نشان داد، درحالی‌که قیمت واقعی در جایگاه‌ها ۰٫۷ درصد کاهش یافت.
از بهار آینده، جهش قیمت بنزین در سال قبل به‌تدریج از مبنای مقایسه سالانه خارج می‌شود. شاخص بنزین در اکتبر تنها ۴ درصد بالاتر از سطح آوریل ۲۰۲۶ بود و انرژی حدود ۱٫۳ واحد درصد از تورم ۳٫۷ درصدی سپتامبر را تشکیل می‌داد.
در نتیجه، تورم کل ممکن است تا آوریل ۲۰۲۷ حدود یک واحد درصد کاهش یابد، بدون آنکه کالاها و خدمات غیرسوختی ارزان‌تر شوند. چنین کاهشی عمدتاً ناشی از اثر پایه آماری است و می‌تواند هم‌زمان با ادامه افزایش تورم هسته رخ دهد.
افت ۳۰ درصدی نفت: چرا گازوئیل همچنان گران است؟
گازوئیل و سوخت جت از نفت خام تولید می‌شوند، اما کمبود فعلی به فرآورده‌های پالایش‌شده مربوط است. جنگ بخشی از ظرفیت پالایشی منطقه خلیج فارس را از بین برده و کاهش قیمت نفت خام، این ظرفیت را بازسازی نمی‌کند.
قیمت گازوئیل در جایگاه‌های آمریکا در هفته دوم نوامبر ۶٫۲۹ دلار برای هر گالن بود؛ ۷۱ درصد بالاتر از اوایل فوریه و کمتر از ۴ درصد پایین‌تر از رکورد سپتامبر.
همچنین ذخایر گازوئیل و نفت گرمایشی آمریکا حدود ۱۳ درصد کمتر از میانگین پنج‌ساله در این مقطع از سال است.
گازوئیل و سوخت جت، حمل کالا و جابه‌جایی مسافر را ممکن می‌کنند؛ بنابراین افزایش هزینه آن‌ها ابتدا در قیمت‌های میان بنگاه‌ها ظاهر می‌شود. گزارش شاخص قیمت تولیدکننده آمریکا (PPI) برای سپتامبر نشان داد:
| گروه | تغییر قیمت |
|---|---|
| گازوئیل | افزایش سالانه ۱۱۵ درصدی |
| سوخت جت | افزایش سالانه ۱۰۴ درصدی |
| حمل بار کامل کامیونی در مسیرهای طولانی | افزایش سالانه ۱۷٫۹ درصدی |
| حمل بار کامل کامیونی در مسیرهای طولانی | افزایش ماهانه ۴٫۶ درصدی در سپتامبر |
| خدمات پروازهای برنامه‌ریزی‌شده | افزایش سالانه ۱۹٫۵ درصدی |
افزایش هزینه حمل بار کامیونی فقط در ماه سپتامبر، از کل رشد سالانه قیمت مصرف‌کننده بدون مواد غذایی و انرژی بیشتر بود.
انتقال هزینه حمل‌ونقل به مصرف‌کنندگان آغاز شده است
نشانه‌های این فشار اکنون در هزینه‌های خانوارها نیز دیده می‌شود. قیمت بلیت هواپیما در دوازده ماه منتهی به سپتامبر ۲۲٫۴ درصد افزایش یافت. در اکتبر نیز قیمت رستوران‌های دارای خدمات کامل ۰٫۷ درصد و خدمات اسباب‌کشی و حمل بار ۳ درصد رشد کرد.
قیمت کالاهای غیرغذایی و غیرانرژی طی سه ماه ۲٫۱ درصد افزایش یافته است؛ در مقایسه با حدود یک درصد پیش از جنگ. البته بخشی از این افزایش به تعرفه‌ها مربوط می‌شود.
تورم سالانه تولیدکننده بدون مواد غذایی و انرژی به ۵ درصد رسیده، درحالی‌که رقم متناظر در قیمت‌های مصرف‌کننده ۲٫۶ درصد است. سبد این دو شاخص متفاوت است، اما گزارش استدلال می‌کند که چنین فاصله‌ای می‌تواند نشان دهد بنگاه‌ها تاکنون بخش زیادی از افزایش هزینه را جذب کرده‌اند و اکنون انتقال آن به مشتریان آغاز شده است.
والر نیز گفته کاهش قیمت نفت نگرانی او را برطرف نکرده است؛ زیرا ظرفیت پالایشی ازدست‌رفته همچنان مسئله‌ساز است. او به بررسی‌های کارشناسان فدرال رزرو اشاره کرده که نشان می‌دهد این فشار ممکن است تا بخش قابل‌توجهی از سال ۲۰۲۷ ادامه یابد.
موج سوم تورم: کود شیمیایی و برداشت محصولات سال ۲۰۲۷
افزایش قیمت مواد غذایی، مرحله‌ای است که هنوز آثار آن به‌طور کامل ظاهر نشده است. قیمت مواد غذایی مصرفی در خانه در اکتبر ۰٫۴ درصد افزایش یافت؛ بیشترین رشد ماهانه از آوریل. در همین ماه، گوشت گاو ۰٫۹ درصد و لبنیات ۰٫۶ درصد گران شدند.
بخشی از هزینه‌ای که می‌تواند افزایش‌های بعدی را رقم بزند، قبلاً پرداخت شده است: هزینه کود شیمیایی که کشاورزان ماه‌ها پیش از فروش محصول خریداری می‌کنند.
طبق گزارش ۱۹ اکتبر S&P Global، حدود ۲۹ درصد تجارت جهانی اوره، رایج‌ترین کود نیتروژنی، در شرایط عادی از تنگه هرمز عبور می‌کند. این گزارش انتظار دارد اثر اختلال‌ها بر قیمت مواد غذایی با تأخیر در سال ۲۰۲۷ نمایان شود.
شاخص قیمت تولیدکننده کود نیتروژنی در سپتامبر نسبت به سال قبل ۱۹ درصد افزایش یافته است. علاوه بر هزینه کود، محصولات کشاورزی پس از برداشت نیز با کامیون‌های گازوئیلی به فروشگاه‌ها می‌رسند. بنابراین بخشی از فشار هزینه هنوز به قفسه‌های فروشگاه نرسیده، چون زمان برداشت محصول فرا نرسیده است.
چشم‌انداز تورم آمریکا و تصمیم نرخ بهره فدرال رزرو
انتشار گزارش PPI اکتبر در روز جمعه، نشانه تازه‌ای از مرحله دوم انتقال هزینه‌ها ارائه خواهد کرد. قیمت تولیدکننده گازوئیل و هزینه حمل بار کامیونی در سپتامبر دوباره افزایش یافته و ذخایر گازوئیل آمریکا نیز برای این فصل پایین است. حتی توافق درباره تنگه هرمز، ظرفیت پالایشی را فوراً احیا نمی‌کند.
در سناریوی مطرح‌شده در گزارش، انتقال مداوم این هزینه‌ها می‌تواند رشد تورم هسته را تا نیمه نخست ۲۰۲۷ نزدیک ۰٫۳ درصد در ماه نگه دارد؛ آهنگی معادل حدود ۳٫۷ درصد در مقیاس سالانه‌شده.
مرحله سوم نیز به کود خریداری‌شده برای کشت بهاره و برداشت محصولات ۲۰۲۷ وابسته است. حتی اگر توافقی باعث کاهش قیمت گازوئیل تا بهار شود، ممکن است برای کاهش هزینه محصولاتی که قبلاً کاشته شده‌اند دیر باشد.
فدرال رزرو در سپتامبر نرخ بهره را به محدوده ۳٫۷۵ تا ۴ درصد افزایش داد و در اکتبر آن را ثابت نگه داشت. والر روز سه‌شنبه، پیش از انتشار CPI، گفته بود به افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ بهره در دسامبر تمایل دارد. او همچنین تأکید کرده بود اگر تورم هسته اکتبر ۰٫۳ درصد یا بیشتر باشد، افزایش ۵۰ واحد پایه‌ای نیز باید بررسی شود.
تورم هسته دقیقاً ۰٫۳ درصد اعلام شد و نشست تصمیم‌گیری بعدی در ۹ دسامبر برگزار می‌شود.
بازار اوراق چه میزان تورم را پیش‌بینی می‌کند؟
اختلاف بازده اوراق خزانه‌داری عادی و اوراق مصون از تورم نشان می‌دهد بازار اوراق، میانگین تورم پنج سال آینده را حدود ۲٫۲۵ درصد در نظر گرفته است.
از دیدگاه نویسنده گزارش، این برآورد اثر بنزین ارزان‌تر را لحاظ می‌کند، اما سهم کمی برای افزایش هزینه حمل بار، بلیت هواپیما و مواد غذایی که هنوز در راه است، قائل می‌شود.
بااین‌حال، این سناریو قابل آزمون است: اگر تورم هسته در هر دو ماه نوامبر و دسامبر ۰٫۲ درصد یا کمتر رشد کند، استدلال گزارش درباره تداوم فشار تورمی زیر سؤال خواهد رفت.