در فارکس واقعاً چه چیزی معامله میکنید؟ آشنایی کامل با نحوه معامله ارزها
در بازار فارکس واقعاً چه چیزی معامله میکنید؟ آیا معاملهگران واقعاً ارز میخرند و میفروشند یا فقط روی تغییر قیمت شرط میبندند؟ در این راهنمای کامل با مفهوم سفتهبازی در فارکس، نحوه عملکرد نرخ ارز، بازار اسپات (Spot FX)، تفاوت معاملات واقعی ارز با معاملات CFD و نقش بروکرها در معاملات فارکس آشنا میشوید و یاد میگیرید معاملات فارکس در واقع چگونه انجام میشود.
در فارکس واقعاً چه چیزی معامله میکنید؟
به عنوان یک تریدر خرد (Retail Forex Trader)، واقعاً چه چیزی را معامله میکنید؟
بسیاری از معاملهگران تازهکار در فارکس تعجب میکنند که چگونه ممکن است ارزهایی را معامله کنند که در واقع مالک آنها نیستند. همچنین برایشان سؤال است که چگونه میتوان قبل از خرید، یک دارایی را فروخت.
بیایید به بخشی از داستان قبلی درباره بتمن و اسپایدرمن برگردیم:
اسپایدرمن : واقعاً؟ پس بیا یک شرط ببندیم.
بتمن : چه نوع شرطی؟ چطور کار میکند؟
اسپایدرمن : اگر جفت ارز GBP/USD بالا برود، من تفاوت بین قیمت فعلی و قیمتی که هنگام بستن معامله وجود دارد را به تو پرداخت میکنم. اما اگر قیمت پایین بیاید، تو باید این تفاوت را به من پرداخت کنی.پرداختها نقدی هستند و هر زمان بخواهی میتوانی شرط را ببندی.
بتمن : قبول! این شرط را میپذیرم.
این گفتگو یک سرنخ مهم به شما میدهد.
اگر با این داستان آشنا نیستید، احتمالاً درس قبلی درباره نحوه کار بروکرهای فارکس را نخواندهاید.

آیا واقعاً ارز میخرید و میفروشید؟
وقتی شما EUR/USD را میخرید، آیا واقعاً یورو به حساب معاملاتی شما منتقل میشود؟
یا وقتی GBP/USD را میفروشید، چگونه ممکن است در حالی که پوند انگلیس ندارید این کار را انجام دهید؟
در نگاه اول ممکن است فکر کنید در حال خرید و فروش واقعی ارزها هستید، اما در حقیقت اینطور نیست.
شما هیچ دارایی فیزیکی خرید و فروش نمیکنید.
در واقع شما فقط روی تغییر نرخ ارزها سفتهبازی (Speculation) میکنید.
سفتهبازی یعنی پیشبینی جهت حرکت قیمت یک دارایی.
سفتهبازی در بازار فارکس
به عنوان یک معاملهگر، شما در واقع یک شرط مالی میبندید.
نرخ ارز نشاندهنده قیمت نسبی بین دو ارز است.
بنابراین معامله در فارکس برای معاملهگران خرد به معنی خرید و فروش واقعی ارز نیست، بلکه به معنی شرطبندی روی تغییر نرخ تبادل بین دو ارز است.
مثال:
اگر نرخ EUR/USD برابر 1.1050 باشد یعنی:
1 یورو = 1.1050 دلار
یا به عبارت دیگر برای خرید 1 یورو باید 1.1050 دلار پرداخت کنید.
نرخ ارز مشخص میکند برای خرید یک واحد از یک ارز به چند واحد از ارز دیگر نیاز است.
معامله لانگ و شورت در فارکس
اگر فکر کنید یورو نسبت به دلار قویتر میشود:
- شما وارد معامله لانگ (Long) میشوید
- یا به اصطلاح EUR/USD را میخرید
اگر فکر کنید یورو نسبت به دلار ضعیفتر میشود:
- شما وارد معامله شورت (Short) میشوید
- یا EUR/USD را میفروشید
در واقع شما فقط روی این شرط میبندید که قیمت بالا میرود یا پایین میآید.
اما یک سؤال مهم باقی میماند:
نرخهای ارز از کجا میآیند؟
نرخ ارز از کجا میآید؟
نرخهای ارز از بازاری به نام Spot FX Market میآیند که به آن بازار نقدی فارکس گفته میشود.
در این بازار، معاملات واقعی ارزها بین مؤسسات مالی بزرگ انجام میشود که به آنها FX Dealers گفته میشود.
در بازار اسپات فارکس چه چیزی معامله میشود؟
در بازار اسپات فارکس چیزی که معامله میشود قراردادها هستند.
به طور دقیقتر:
قراردادهای اسپات فارکس (FX Spot Contracts)
این قراردادها مشخص میکنند که:
دو طرف معامله در یک نرخ مشخص، ارزها را واقعاً با یکدیگر مبادله کنند.
یعنی اگر یک معامله اسپات انجام شود، یک طرف:
- ارز اول را تحویل میدهد
- و ارز دوم را دریافت میکند
به این قیمت توافق شده Spot Rate گفته میشود.
نرخ اسپات (Spot Rate)
Spot Rate یا نرخ اسپات همان قیمت فعلی بازار برای یک جفت ارز است.
اما یک نکته مهم وجود دارد.
بازار فارکس متمرکز نیست.
یعنی یک قیمت واحد جهانی برای ارزها وجود ندارد.
مثال بازار سنتی (Bazaar)
تصور کنید به یک بازار سنتی رفتهاید تا یک فرش بخرید.
۱۰ فروشنده مختلف همان فرش را میفروشند.
هر فروشنده قیمت متفاوتی پیشنهاد میدهد.
شما از بین آنها بهترین قیمت را انتخاب میکنید.
بازار فارکس هم تقریباً به همین شکل کار میکند.
بانکها و مؤسسات مختلف ممکن است قیمتهای متفاوتی برای یک جفت ارز اعلام کنند.
نقش بروکر فارکس
بروکر فارکس معمولاً قیمتهایی را که از بازار دریافت میکند در پلتفرم معاملاتی به شما نمایش میدهد.
اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد.
به عنوان یک معاملهگر خرد شما مستقیماً در بازار اسپات فارکس معامله نمیکنید.
چرا؟
چون معاملات اسپات شامل تحویل واقعی ارزها هستند.
برای مثال اگر در بازار اسپات EUR/USD بخرید باید:
- دلار تحویل دهید
- یورو دریافت کنید
این موضوع برای شرکتهای بزرگ مثل:
- صادرکنندگان
- بانکها
- مؤسسات مالی
کاربرد دارد.
اما برای معاملهگران خرد چنین چیزی منطقی نیست.
پس معاملهگران خرد چه چیزی معامله میکنند؟
در سادهترین حالت:
شما در حال معامله اعداد روی یک صفحه نمایش هستید.
مثال ساده با قیمت آیفون
فرض کنید یک سایت وجود دارد که در آن قیمت آیفون دائماً تغییر میکند.
اگر قیمت آیفون 1000 دلار باشد میتوان نوشت:
iPhone/USD = 1000
یعنی:
1 آیفون = 1000 دلار
شما فکر میکنید قیمت آیفون افزایش پیدا میکند.
اما نمیخواهید:
- آیفون واقعی بخرید
- آن را نگه دارید
- سپس بفروشید
شما فقط میخواهید روی افزایش قیمت شرط ببندید.
بنابراین یک سایت دیگر وجود دارد که فقط قیمت آیفون را نمایش میدهد و به شما اجازه میدهد روی جهت حرکت قیمت شرط ببندید.
نحوه کار شرط
در این سیستم:
- اگر قیمت بالا برود → شما سود میکنید
- اگر قیمت پایین بیاید → ضرر میکنید
برای مثال:
قیمت آیفون = 900 دلار
شما شرط میبندید قیمت افزایش پیدا کند.
سپس قیمت به 1100 دلار میرسد.
سود شما:
1100 – 900 = 200 دلار
در این معامله شما هیچ آیفونی نخریدهاید.
فقط روی حرکت قیمت شرط بستهاید.
فارکس هم دقیقاً همینگونه کار میکند
در فارکس هم شما در حال معامله یک Scoreboard از نرخ ارزها هستید که توسط بروکر نمایش داده میشود.
برای مثال اگر فکر کنید EUR/USD افزایش مییابد:
روی دکمه Buy کلیک میکنید.
اما در واقع:
- یورو واقعی نمیخرید
- دلار واقعی نمیفروشید
شما فقط روی حرکت قیمت جفت ارز شرط میبندید.
ابزار معاملاتی در فارکس: قرارداد مشتقه
این معاملات از طریق یک ابزار مالی به نام مشتقه (Derivative) انجام میشوند.
مشتقه ابزاری است که به معاملهگران اجازه میدهد:
بدون خرید دارایی واقعی، روی تغییر قیمت آن دارایی معامله کنند.
دارایی پایه میتواند شامل موارد زیر باشد:
- سهام
- کالا
- ارز
- رمزارز
- اوراق قرضه
در مثال ما دارایی پایه EUR/USD است.
قرارداد CFD در فارکس
زمانی که شما در پلتفرم بروکر معامله باز میکنید، در واقع یک قرارداد به نام Contract for Difference (CFD) ایجاد میشود.
در این قرارداد:
- شما و بروکر توافق میکنید
- اختلاف قیمت بین زمان باز و بسته شدن معامله محاسبه شود
اگر قیمت در جهت پیشبینی شما حرکت کند سود میکنید.
اگر در جهت مخالف حرکت کند ضرر میکنید.
